كنت دوگوبينو در ايران
گوبينو در كتاب «سه سال در ايران» كه به مردمشناسي و رفتارشناسي مردم ايران پرداخته، نكات مهمي را در باره دربار قاجار، روحانيت و فرقههاي مذهبي اين دوران از جمله بهائيت بيان ميدارد، آنگاه كه او در ايران به سر ميبرد، فرقه بهائيت در ايران پا گرفته بود، به طوري كه فرقه مذكور مورد توجه شرقشناسان و پژوهشگران غربي قرارگرفت.
همانطور كه پيش از اين اشاره گرديد، ادوارد براون وقتي خواست در باره فرقه بهائيت و بابيت، به ترجمه و تصحيح كتابي دسته اول و قابل اعتماد در اين باره مبادرت ورزد، به دنبال كتاب نقطهالكاف، تاليف ميرزا جان كاشاني مي گشت، كتابي كه توصيف آن را از ديگران شنيده بود. وي اين اثر را كه از برجستهترين كتابهاي موجود در آن وقت، در زمينه پيدايش بهائيت و چگونگي شكلگيري اختلاف ميان مدعيان جانشيني علي محمد باب ـ صبح ازل و بهاءالله ـ بود، به طور اتفاقي در كتابخانه شخصي گوبينو يافته بود. اين كتاب كه به وسيله ادوارد براون تصحيح و چاپ شد، در واقع به وسيله گوبينو خريداري شده و به اروپا برده شده بود، كتابي كه بهائيان تلاش ميكردند تا آن را جمعآوري نموده و نابود كنند كه سرانجام به وسيله گوبينو به دست ادوارد براون رسيده بود.
كنت دو گوبينو، زماني وزير مختار دولت فرانسه در ايران بود كه مسأله بهائيت، بابيت و شيخيه در فضاي فرهنگي و مذهبي ايران، مطرح شده بود و مورد توجه مردم، روحانيت، حكومت و شرقشناسان قرار گرفته بود. به همين جهت، در بخشي از كتاب «سه سال در ايران»، در بيش از سي صفحه، در باره فرقههاي منسوب به مهدويت همچون شيخيه، بابيه و بهائيت سخن گفته شده است و گوبينو علاوه بر فرقه بهائيت، افكار و انديشههاي زرتشتيان، فرقههاي صوفيه همچون علياللهي، اهلالحق، شباهت ميان اهلالحق و بهائيت و نگرش زرتشتيان در باره آمدن منجي را مورد توجه قرار ميدهد. (6)
موضوع كتاب «سه سال در ايران»
بيان گوبينو در كتاب «سه سال در ايران» شيوا، روان و غالباً به صورت گزارش و سفرنامه است و در آن به شكل مناسبي از وقايع و بافت اجتماعي، سياسي و مذهبي ايران در عصر قاجار سخن گفته است، به طوري كه خواندن اين كتاب براي شناخت وضعيت فرهنگي و مذهبي دوره قاجار بسيار قابل استفاده ميباشد، به خصوص كه ماجراهاي فكري و مذهبي ايران در اين كتاب از چشم فردي غير ايراني نگريسته شده است و او بر خلاف آثار نوشته شده به وسيله وفاداران به اين مذاهب جديدالتاسيس، بدون دلدادگي و اعتقاد به اين فرقهها به توصيف افكارشان پرداخته و به سنجش و مقايسه ميان گروهها و طبقههاي اجتماعي و مذهبي ايران در عصر قاجار و گاه هم سنجش ميان اين دوران با دوره صفويه همت گمارده است. (7)پاورقی
1. Joseph Arthur de Gobineas .
2. Ville d Avray
3. علي اكبر دهخدا، لغت نامه، تصحيح محمد معين و سيد جعفر شهيدي، چاپ دوم، انتشارات دانشگاه تهران، تهران، س 1377، ج 12، ص19340.
4. آدرس كتابشناسي اين كتاب عبارت است از: كنت دو گوبينو، سه سال در ايران، ذبيح الله منصوري، انتشارات فرخي، تهران، بيتا.
5. براي كتاب شناسي آثار گوبينو به مقدمهاي كه مترجم كتاب « سه سال در ايران»،ذبيح الله منصوري در ابتداي اين اثر نوشته، رجوع گردد.
6. همان، صص 90 – 67.
7. همان، ص 77
همانطور كه پيش از اين اشاره گرديد، ادوارد براون وقتي خواست در باره فرقه بهائيت و بابيت، به ترجمه و تصحيح كتابي دسته اول و قابل اعتماد در اين باره مبادرت ورزد، به دنبال كتاب نقطهالكاف، تاليف ميرزا جان كاشاني مي گشت، كتابي كه توصيف آن را از ديگران شنيده بود. وي اين اثر را كه از برجستهترين كتابهاي موجود در آن وقت، در زمينه پيدايش بهائيت و چگونگي شكلگيري اختلاف ميان مدعيان جانشيني علي محمد باب ـ صبح ازل و بهاءالله ـ بود، به طور اتفاقي در كتابخانه شخصي گوبينو يافته بود. اين كتاب كه به وسيله ادوارد براون تصحيح و چاپ شد، در واقع به وسيله گوبينو خريداري شده و به اروپا برده شده بود، كتابي كه بهائيان تلاش ميكردند تا آن را جمعآوري نموده و نابود كنند كه سرانجام به وسيله گوبينو به دست ادوارد براون رسيده بود.
كنت دو گوبينو، زماني وزير مختار دولت فرانسه در ايران بود كه مسأله بهائيت، بابيت و شيخيه در فضاي فرهنگي و مذهبي ايران، مطرح شده بود و مورد توجه مردم، روحانيت، حكومت و شرقشناسان قرار گرفته بود. به همين جهت، در بخشي از كتاب «سه سال در ايران»، در بيش از سي صفحه، در باره فرقههاي منسوب به مهدويت همچون شيخيه، بابيه و بهائيت سخن گفته شده است و گوبينو علاوه بر فرقه بهائيت، افكار و انديشههاي زرتشتيان، فرقههاي صوفيه همچون علياللهي، اهلالحق، شباهت ميان اهلالحق و بهائيت و نگرش زرتشتيان در باره آمدن منجي را مورد توجه قرار ميدهد. (6)
موضوع كتاب «سه سال در ايران»
بيان گوبينو در كتاب «سه سال در ايران» شيوا، روان و غالباً به صورت گزارش و سفرنامه است و در آن به شكل مناسبي از وقايع و بافت اجتماعي، سياسي و مذهبي ايران در عصر قاجار سخن گفته است، به طوري كه خواندن اين كتاب براي شناخت وضعيت فرهنگي و مذهبي دوره قاجار بسيار قابل استفاده ميباشد، به خصوص كه ماجراهاي فكري و مذهبي ايران در اين كتاب از چشم فردي غير ايراني نگريسته شده است و او بر خلاف آثار نوشته شده به وسيله وفاداران به اين مذاهب جديدالتاسيس، بدون دلدادگي و اعتقاد به اين فرقهها به توصيف افكارشان پرداخته و به سنجش و مقايسه ميان گروهها و طبقههاي اجتماعي و مذهبي ايران در عصر قاجار و گاه هم سنجش ميان اين دوران با دوره صفويه همت گمارده است. (7)پاورقی
1. Joseph Arthur de Gobineas .
2. Ville d Avray
3. علي اكبر دهخدا، لغت نامه، تصحيح محمد معين و سيد جعفر شهيدي، چاپ دوم، انتشارات دانشگاه تهران، تهران، س 1377، ج 12، ص19340.
4. آدرس كتابشناسي اين كتاب عبارت است از: كنت دو گوبينو، سه سال در ايران، ذبيح الله منصوري، انتشارات فرخي، تهران، بيتا.
5. براي كتاب شناسي آثار گوبينو به مقدمهاي كه مترجم كتاب « سه سال در ايران»،ذبيح الله منصوري در ابتداي اين اثر نوشته، رجوع گردد.
6. همان، صص 90 – 67.
7. همان، ص 77
+ نوشته شده در ساعت توسط فرداد آزادانديش
|
یادداشتها برای بیادآوری نکات مهم است که در لحظه احتیاج کارگشاست و مورد نیاز...ممکن است درباره زندگی باشدیاحیطه ذهنی ؛ فکری ؛ اعتقادی ؛ تاریخی ؛ اجتماعی ؛ اقتصادی یا سیاسی..