احاديث درباره حضرت مهدى(عليه السلام)

منابع روايى درباره حضرت مهدى(عليه السلام)

براى آشنايى بهتر با منابع مهدويت، ابتدا آنها را به دو دسته شيعى و سنى تقسيم مى كنيم و سپس بر اساس تاريخ صدور، آنها را بيان مى كنيم. همچنين مى توان آنها را در دو مقطع قبل از ولادت و بعد از ولادت امام مهدى(عليه السلام) دسته بندى كرد.با مرورى بر مصادر حديثى اسلام و منابع مكتوب شيعه و سنى، به اين حقيقت پى مى بريم كه مهدويت، يكى از اعتقادات اصيل اسلامى است. نخستين كسى كه موضوع مهدى موعود و قيام جهانى او را مطرح و مشخصات وى را دقيقاً تبيين كرد، شخص رسول اكرم(صلى الله عليه وآله) بود. آن حضرت مى خواست ضمن دميدن روح اميد و نشاط در مردم، زمينه سوءاستفاده مدعيان دروغين را از اين مقوله خنثى سازد.

بر اين اساس از چند جهت، مى توان احاديث امام مهدى(عليه السلام)را بررسى كرد:

1. نگاه به موضوعات مختلف مهدويت كه معصومان(عليه السلام) در روايات خود به آن پرداخته اند;

2. تعداد احاديثى كه هر يك از معصومين(عليهم السلام)درباره امام مهدى(عليه السلام)دارند.

موضوعات احاديث

در اين بخش با مراجعه به كتاب شريف منتخب الاثر و استفاده از آن به آمار ذيل دست مى يابيم:

رديف موضوعات تعداد كل تعدادكل حديث بدون تكرار

1ائمه دوازده نفر هستند27181

2ائمه به تعداد نقباء بنى اسرائيل هستند4024

3ائمه دوازده نفر و اولين آنها حضرت على(عليه السلام) است1334

4ائمه دوازده نفر و اولين آنها حضرت على(عليه السلام)

و آخر آنها امام مهدى(عليه السلام)است9111

5ائمه دوازده نفر امام آخرين آنها امام مهدى(عليه السلام)است941

6ائمه دوازده نفر و نه تن آنها ازفرزندان امام حسين(عليه السلام)هستند13936

7ائمه دوازده نفر نه تن آنها از فرزندان امام حسين(عليه السلام)

ونهمين آنهاقائم ومهدى آنان است5036

8ائمه دوازه نفر همراه با اسامى آنان5050

9بشارت به خروج امام مهدى(عليه السلام)657103

10از عترت پيامبر و از اهل بيت و ذريه اوست3898

11اسم او اسم پيامبر و كنيه اش كنيه او و شبيه ترين مردم

به پيامبر و به سنت او عمل مى كند488

12شمايل حضرت مهدى(عليه السلام)215

13 از فرزندان حضرت على(عليه السلام) است2145

14 از فرزندان زهرا(عليها السلام) است19210

15 از اولاد حسن و حسين(عليهما السلام) است1071

16 از فرزندان حسين(عليه السلام) است18510

17 از نُه امام كه از فرزندان حسين(عليه السلام)هستند1601

18 نهمين امام از فرزندان حسين(عليه السلام)است1488

19از فرزندان حضرت سجاد(عليه السلام) است1851

20از فرزندان امام باقر(عليه السلام) است1033

21از فرزندان امام صادق(عليه السلام) است1031

22 ششمين از فرزندان امام صادق(عليه السلام)است991

23 از فرزندان امام كاظم(عليه السلام) است1011

24 پنجمين از فرزندان امام كاظم(عليه السلام)است 983

25 چهارمين از فرزندان امام رضا(عليه السلام)است953

26 سومين از فرزندان امام جواد(عليه السلام)است902

27 از فرزندان امام هادى(عليه السلام) است901

28 جانشينِ جانشين امام هادى(عليه السلام)است1468

29نام پدر او حسن(عليه السلام) است1474

30او فرزند بهترين كنيزان است97

31هرگاه سه اسم محمد و على و حسن پشت سر هم آمدند

چهارمين آنان قائم است22

32دوازدهمين و خاتم ائمه است1362

33زمين را پر از عدل و داد مى كند1239

34داراى دو غيبت است كه يكى كوتاه تر از ديگرى است109

35داراى غيبت طولانى تازمانى كه خدااذن خروج به اوبدهد.9122

36علت غيبت او74

37فوايد امام غايب و چگونگى بهره مندى از او76

38طول عمر حضرت3184

39او جوان است و سيماى او پير نمى شود86

40ولادت او مخفى است146

41بيعت كسى بر او نيست103

42اودشمنان خدا رامى كشد وزمين را از شرك پاك مى كند

وحكومت جباران را برمى اندازد و بر تأويل قرآن مى جنگد194

43او امر خدا را آشكار و دين خدا را ظاهر مى كند

و مؤيد و منصوربه ملائكه است و زمين را احيا مى كند476

44مردم را به قرآن و سنت پيامبر برمى گرداند151

45انتقام از دشمنان مى گيرد43

46سنن پيامبران از جمله علل غيبت اوست237

47او قائم به سيف است و بعد از خروج و قيام او

ايمان كسى كه قبلا ايمان نياورده باشد فايده ندارد73

48مردم همه مطيع او مى شوند11

49سيره حضرت303

50زهد حضرت43

51كمال عدالت و گسترش عدل و امنيت در دولت او73

52علم حضرت54

53جود حضرت و اينكه مال را بدون شمارش مى بخشد135

54مواريث انبيا با اوست و خدا آنها را به دست وى

براى اتمام حجت ظاهر مى كند53

55ظهور نمى كند، مگر بعد از امتحان شديد مردم

و گرفتارى سخت مؤمنان.246

56بر حضرت عيسى(عليه السلام) امامت مى كند.258

57صاحب پرچم پيامبر و آنچه بر آن نوشته شده است.66

58ولادت حضرت و مادر ايشان21421

59معجزات حضرت در زمان پدر93

60كسانى كه او را در زمان پدر ديده اند1910

61كسانى كه او را در غيبت صغرى ديده اند2523

62بعضى از معجزات حضرت در غيبت صغرى2716

63شرح حال سفيران و نواب ايشان در غيبت صغرى2214

64معجزات حضرت در غيبت كبرى128

65كسانى كه او را در غيبت كبرى ديده اند138

66چگونگى خروج و ظهور حضرت مهدى(عليه السلام)125

67جهان پيش از ظهور (فساد و ظلم و گناه...)3722

68برخى از علايم ظهور2925

69نداى آسمانى و محتواى آن2720

70گرانى، مريضى236

71سفيانى، خسف بيداء، قتل نفس زكيه، يمانى، صيحه3825

72خروج دجال126

73عدم جواز توقيت و تعيين وقت ظهور73

74سال و ماه و روز خروج حضرت77

75مكان خروج و محل منبر ايشان175

76چگونگى بيعت با ايشان114

77شرق و غرب عالم را فتح مى كند122

78همه به اسلام مى گروند و بعد از ظهور او

غيرخدا را نمى پرستند و دولت باطل از بين مى رود73

79زمين گنج ها و معادن خود را آشكار مى كند104

80بركات آسمان و زمين آشكار مى شود124

81اجتماع313مردنزد او در يك ساعت وبرخى اوصاف آنان258

82اهل شرق و غرب عالم پيش او جمع مى شوند22

83زمين را پر از عدل و داد مى كند1293

84نزول عيسى(عليه السلام) وخواندن نماز پشت سر امام مهدى(عليه السلام)393

85حضرت مهدى(عليه السلام) دجال را مى كشد62

86جنگ حضرت با سفيانى22

87آبادى زمين در حكومت او51

88تسهيل امور و تكامل عقول در عصر مهدى(عليه السلام)73

89فضايل اصحاب مهدى(عليه السلام)145

90قدرت و صلابت آنها54

91مدت حكومت حضرت بعد از ظهور185

92چگونگى زندگى و لباس و خوراك حضرت41

93آنچه حضرت به آن دعوت مى كند وبه آن عمل مى نمايد72

94حرام بودن انكار قائم92

95فضيلت انتظار فرج به ظهور حضرت2316

96تكاليف شيعيان نسبت به حضرت549

97پاداش كسى كه امام را درك كند و به او اقتد نمايد.103

98فضيلت كسى كه در غيبت به او ايمان بياورد و بر

موالات او ثابت قدم باشد2316

99چگونگى سلام و صلوات بر حضرت64

100دعاهاى حضرت1311

: تعداد منابع شيعه و سنى مورد مطالعه در منتخب الاثر، 157 كتاب و مجموع احاديث 6036 و جمع كل آورده شده در اين كتاب 922 حديث است.

روايات نقل شده در مورد امام مهدى(عليه السلام) را مى توان به چهار گروه تقسيم كرد:

الف. روايات تفسيرى; رواياتى كه در ذيل آيات قرآن كريم را نقل شده و آيه اى را بر امام مهدى(عليه السلام)تطبيق كرده است.

ب. روايات اخبارى; رواياتى كه از آينده خبر مى دهد; مانند; وقوع غيبت، جهان قبل از ظهور، علايم ظهور، بشارت هاى ظهور، اوصاف ظاهرى امام، سيره حضرت، اوصاف ياران حضرت، جريان قيام و سيماى دوران حكومت.

ج. روايات تبيينى; رواياتى كه بيان كننده علل غيبت، اهميت انتظار، وظايف منتظران، حكم بردن نام امام و حكم تعيين وقت ظهور است.

د. روايات تاريخى; رواياتى كه ولادت امام، نسب امام و معجزات امام مهدى(عليه السلام) را نقل مى كند.

تعداد احاديث معصومان(عليه السلام)

تنها با مراجعه به كتاب معجم احاديث الامام المهدى(عليه السلام) در مى يابيم كه نويسندگان آن، 1941 روايت را بدون تكرار نقل مى كنند:

از پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله)560 حديث، از امام على(عليه السلام)130 حديث، از امام حسن(عليه السلام)9 حديث، از امام حسين(عليه السلام)10 حديث، از امام سجاد(عليه السلام) 22 حديث، از امام باقر(عليه السلام) 60 حديث، از امام صادق(عليه السلام) 297 حديث، از امام كاظم(عليه السلام) 19 حديث، از امام رضا(عليه السلام) 30 حديث، از امام جواد(عليه السلام) 9 حديث، از امام هادى(عليه السلام) 13 حديث از امام عسكرى(عليه السلام) 42 حديث. پس از آن 130 مورد توقيع و دعا از امام زمان(عليه السلام) و بيش از 500 حديث را در جلد پنجم در ذيل آياتى كه به امام مهدى(عليه السلام) و ويژگى هاى آن حضرت تأويل شده، ذكر مى كنند.