بشكند مرغ سماوى قفس ناسوتى

اذن پرواز سوى عالم بالا رسدم

برقع طبع به دور افكنم از چهره عقل

در فضاى جبروت اذن تماشا رسدم

روح قدسى گسلد بند طبيعت از پاى

رخصت سير بدين گنبد خضراء رسدم

عقل بگذارم و در دامن عشق آويزم

قاصدى گر به سر از منزل سلمى رسدم

جلوه گر يار در آمد ز رخ افكنده حجاب

کلام بزرگان
1 - علامه بزرگ آيت الله سيد محمد حسين طباطبايى :
((نراقيان (ملامهدى و پسرش ملااحمد) از علماى بزرگ اسلام و ناشناخته اند (25)
2 - آيت الله استاد حسن زاده آملى :
((بى شك آن جناب در تبحر و تمهر به جميع علوم و فنون عقلى و نقلى ، حتى در ادبيات و رياضيات عاليه در عداد طراز اول از اكابر علماى اسلام و در اتصاف به فضايل اخلاقى و ملكات ملكوتى از نوادر روزگار است حضرتش صاحب تصانيف فائقه و تاليفات لائقه در علوم گوناگون است (26)))
3 - دانشمند گرامى سيد جلال الدين آشتيانى :
((علامه نراقى از مجتهدين بزرگ عصر خود و از مراجع و زعماى دين و داراى محضر ترافع و قضا بود مولفين كتب فقهى به آثار او توجه نموده اند با اين وصف در حكمت و فلسفه الهى نيز داراى مقام شامخى است و در فنون رياضى نيز آثار نفيس دارد عالى ترين كتب رياضى را تدريس مى نمود. بعضى از او به افضل المهندسين تعبير نموده اند (27)))
غروب آفتاب نراق
اين عالم خدمتگزار پس از سالها فداكارى و خدمت روز شنبه 18 شعبان 1209 در هشتاد و يك سالگى در شهر كاشان به ديار ابدى مى شتابد و با پرواز جاودانى خويش ملت مسلمان عصر خود را به عزا و ماتم مى نشاند در آن حال پيكر پاك و مطهر نراقى با شكوه و عظمت فراوان در اين شهر تشييع مى شود و سپس به نجف اشرف منتقل گشته ، در كنار حرم اميرالمومنين على عليه السلام سر بر آستان علوى مى گذارد (28) و براى هميشه در آن مكان مقدس آرام مى گيرد رضوان خدا بر روان او باد.
فرزندان و نوادگان
پس از رحلت ملا محمد مهدى نراقى چهار فرزند برومند به نامهاى : ملا احمد، ملا ابوالحسن ، ملا اباذر و ملا مهدى از وى به يادگار ماندند و هر كدام از آنها با تحصيل علم و حكمت راه پدر را در پيش گرفتند. بزرگترين و دانشمندترين آنان ملا احمد نراقى ، صاحب كتابهاى ارزشمند: ((مستندالشيعه و معراج السعاده )) است كه كه هنوز مطالب آنها مورد استفاده و اعتماد علماى شيعه مى باشد.
همچنين بيشتر نوادگان و فرزندانى كه از نسل اين عالم فرزانه به دنيا آمدند همه از عالمان و دانشمندان بارز عصر خود شمرده مى شوند (29) و هر كدام در ابعاد گوناگون داراى نقش قابل توجهى در جامعه اسلامى بوده اند از جمله آنها روحانى مبارز و شهيد: آقا على نراقى است كه به طرفدارى از محرومان منطقه ، بر ضد خانها و سر سپرده هاى حكومت قيام مى كند و در نهايت در راه همين هدف مقدس مظلومانه به درجه رفيع شهادت نائل مى آيد. (30)

پينوشتها:
1-ر. ك : ((تاريخ كاشان )) و ((مردان بزرگ كاشان )) از سهيل كاشانى و كوروش زعيم .
2-مرحوم آيت الله مجاهد سيد ابوالقاسم كاشانى در تقريظ خود بر كتاب ((لباب الالقاب )) و همچنين صاحب كتاب پرارزش ((اعيان الشيعه )) به اين مطلب بطور صريح اشاره مى كنند.
3-مقدمه جامع السادات ، محمد مهدى نراقى ، ج 1، (محمد رضا مظفر)
4-مقدمه اللمعه الالهيه ، محمد مهدى نراقى ، حسين نراقى ، ص 7، چاپ انتشارات انجم فلسفه ، 1357 ق . (از حسن نراقى ).
5-همان ، ص 8.
6-انيس الموحدين ، ص 116، انتشارات الزهرا، 1363 ه‍ش .
7-اعيان الشيعه ، سيد محسن امين ، ج 10، ص 143.
8-لباب الالقاب ، ص 93.
9-مقدمه شرح الالهيات من كتاب الشفاء، محمد مهدى نراقى ، ص 22. (از حسن نراقى )
10-ر.ك : مقدمه هاى ((جامع السعادات )) و ((اللمعه الالهيه )).
11-همان .
12-مشاهير دانشمندان اسلام ، شيخ عباس قمى ، ج 3، ص 19. و اعيان الشيعه ، ج 3، ص 402.
13-روضات الجنات ، ميرزا محمد باقر خوانسارى ، ج 1، ص 625.
14-اعيان الشيعه ، ج 10، ص 167.
15-الذريعه الى تصانيف الشيعه ، آقا بزرگ تهرانى ، ج 6، ص 205، ش 1136.
16-اعيان الشيعه ، ج 10، ص 317.
17-همان ، ص 67، و الذريعه ، ج 24، ص 42، ش 210.
18-همان ، ص 18.
19-همان ، ص 16 و 17.
20-همان ، ج 2، ص 248.
21-همان ، ص 240.
22-براى توضيح بيشتر در مورد كتابهاى ايشان ، ر.ك : ملا مهدى نراقى ، ((منادى اخلاق )) شماره 5 ديدار با ابرار.
23-همان ، ص 66.
24-همان ، ص 75.
25-انيس الموحدين ، مقدمه از استاد حسن زاده آملى ، ص 14.
26-همان .
27-قرد العيون فى الوجود و الماهيه ، مقدمه از سيد جلال الدين آشتيانى ، ص 56.
28-ريحانه الادب ، محمد على مدرس ، ج 6، ص 163 و شرح الالهيات ، مقدمه از حسن نراقى .
29-تاريخ اجتماعى كاشان ، حسن نراقى ، ص 287.
30-ر.ك : تاريخ مشروطه ايران ، احمد كسروى .